Meta, çocuklar ve gençlerin sosyal medya kullanımıyla bağlantılı olarak ortaya çıkan ruh sağlığı sorunları sebebiyle ABD’de şimdiye dek görülmüş en önemli davalardan biriyle yüzleşiyor. 29 eyaletin başsavcılarının da dahil olduğu bu dava, bu hafta California’daki federal mahkemede başlamış olacak.
Amerikan basınında yer alan haberlere göre, Meta’ya karşı dava açan 29 eyalet arasında bulunan California, Colorado, Kentucky ve New Jersey, yarın yapılacak duruşmada davacı olarak bulunacak. Diğer 25 eyaletin duruşmalarının ise daha ileri bir tarihte gerçekleştirileceği bildiriliyor.
California’nın Oakland kentinde görülecek olan davanın, sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğini hedef alan “en büyük davalardan biri” olduğu düşünülüyor.
Davada, Instagram ve Facebook gibi sosyal medya platformlarının çatı şirketi olan Meta’nın, gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilediği ve sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı hale getirecek biçimde tasarlamakla suçlandığı belirtiliyor.
Dava belgelerinde, 13 yaşından küçük çocukların verilerinin velilerinin bilgisi olmadan toplandığı ve bunun federal yasaları ihlal ettiği; ayrıca Meta’nın gelişmiş teknolojilerle dikkat çektiği ve “kandırdığı” gençleri kendi maddi kazancını artırmak amacıyla kullandığı ifade ediliyor.
Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara kadar ulaşabilecek geniş kapsamlı maddi tazminat taleplerinin yanı sıra Meta’nın Facebook ve Instagram’ı işletme yönteminde değişiklikler talep ediyor.
Bu değişiklikler arasında genç kullanıcılar için ebeveyn onayının alınmasını; “dopamin manipülasyonu içeren algoritmalarını değiştirmesini”; bireylerin fotoğraflardaki görünümünü değiştiren filtrelerin kaldırılmasını; video içeriklerinin otomatik olarak oynatılmamasını; birden fazla hesap açmanın engellenmesini; Instagram’daki hikayeler gibi belirli bir süre sonra kaybolan içerik paylaşımının sona erdirilmesini talep ediyor.
META DAVAYI KAYBEDERSE CİDDİ SONUÇLARLA KARŞILAŞACAK
Amerikan basınında yer alan haberlerde, bu yıl gençlere ve çocuklara zarar verdiği iddiasıyla iki davayı kaybeden Meta’nın bu davayı da kaybetmesi durumunda “ciddi sonuçlarla” karşılaşacağı yorumları yapılıyor.
Önceki yasal süreçlerde 2.4 milyar dolarlık giderleri nedeniyle geçen ay kar kaybı yaşadığını açıklayan Meta’nın, 29 eyalet tarafından açılan davaları kaybetmesi halinde 1.4 trilyon dolara kadar para cezası ödemek zorunda kalabileceği belirtiliyor. Bu durumun firmanın “iflasa” sürüklenmesine neden olabileceği ve eyalet mülkiyeti haline gelebileceği vurgulanıyor.
ABC News’e konuşan Hukuk Profesörü James Grimmelmann, Meta’nın davayı kaybetmesi durumunda mahkemenin para cezası konusunda “geniş takdir yetkisine” sahip olduğunu ancak bu miktarın 1.4 trilyon dolara yakın olmasının pek olası olmadığını belirtti.
Grimmelmann ayrıca, bu büyüklükte bir para cezasının “Meta’yı iflasa sürükleyeceğini”, firmanın eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceğini ifade ederek bunun gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğunu söyledi.
Meta tarafından yapılan açıklamada ise delillerin firmanın gençleri desteklediğini göstereceği savunularak iddialar reddedildi.
Ayrıca Meta’nın California Kuzey Bölge Mahkemesi’ne yaptığı başvuruda,”Tüketici haklarının korunmasına yönelik yaptırımlar tarihinde bu büyüklükte bir yaptırım daha önce görülmemiştir.” ifadesine yer verildi.
ÇOCUK GÜVENLİĞİ ENDİŞESİ YENİDEN GÜNDEME GELDİ
A.B.D.’nin New Mexico eyaletinde bir yargıç, 7 Ağustos’ta sosyal medya şirketi Meta’nın çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine karar verdi.
Meta bünyesindeki sosyal medya platformu Instagram ise Eylül 2024 itibarıyla çocuk ve gençlerin platform kullanımını kısıtlayan ve güvenlik önlemleri içeren “Teen Accounts (Genç Hesapları)” uygulamasını hayata geçirmişti.
Instagram platformunda ise 8 Nisan 2025’te 16 yaş altındaki kullanıcıların ebeveyn izni olmadan “canlı yayın” özelliğini kullanamayacağı ve özel mesajlarda “otomatik bulanıklaştırma” özelliğini kapatamayacağı duyurulmuştu.
The post Meta’ya çocukların ruh sağlığı nedeniyle 1,4 trilyon dolarlık dava açıldı first appeared on .
Dava tutarı inanılmaz ama asıl mesele çocukları koruyacak somut bir şeylerin değişmesi. Ailelerin sorumluluğu var elbette, fakat kullanıcıyı sürekli ekranda tutmaya çalışan platformların da payını görmezden gelemeyiz.